“`html

ABD Merkez Bankası’ndan Faiz İndirimi Beklentisi: Hükümet Kapatma Etkileri

ABD’de federal hükümetin kapalı kalması, gelecek hafta gerçekleşecek olan ABD Merkez Bankası’nın (Fed) para politikası toplantısında bazı önemli verilerin eksik kalmasına yol açtı. Ancak, piyasalarda Fed’in belirsizliğe rağmen 25 baz puanlık bir faiz indirimine gideceği yönünde güçlü bir beklenti var.

ABD federal hükümetinin bütçe anlaşmazlıkları yüzünden 1 Ekim’de başlayan kapanma süreci, 25. gününe girdi ve bu durum ülkenin ekonomik verilerinin akışını olumsuz etkiledi.

Çalışma İstatistikleri Bürosu (BLS), haftalık işsizlik maaşı başvurularıyla birlikte, 3 Ekim’de açıklanması beklenen tarım dışı istihdam raporunu da yayınlayamadı.

Ayrıca, enflasyon verilerini takip eden BLS, geçen hafta için planlanan Üretici Fiyat Endeksi verilerini açıklamayı atlayarak, yalnızca tüketici enflasyonu verilerini ertelenmiş olarak kamuoyuna duyurdu.

Verilere göre, ABD’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) eylülde aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda ise yüzde 3 oranında artış gösterdi. Hem enerji hem de gıda fiyatlarını hariç tutan çekirdek enflasyon ise aylık yüzde 0,2, yıllık ise yine yüzde 3 ile beklentilerin altında kaldı.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, enflasyon verilerini değerlendirirken, bu durumun ABD Başkanı Donald Trump’ın ekonomi politikalarının etkisiyle piyasa beklentilerinin altında seyrettiğini belirtti. Leavitt, “Hükümetin kapalı olmasını isteyen Demokratlar, muhtemelen ekim ayı enflasyon raporunun yayınlanmamasına sebep olacak; bu da işletmeleri, piyasaları, aileleri ve Fed’i karmaşa içine sürükleyecek.” şeklinde konuştu.

Alternatif Veriler Yol Gösteriyor

Resmi verilerin eksikliği sebebiyle, ADP Araştırma Enstitüsü’nün özel sektör istihdam raporu ile Challenger, Gray & Christmas’ın işten çıkarmalar üzerine yaptığı rapor gibi alternatif kaynaklara başvuruldu.

ADP’nin raporuna göre ABD’deki özel sektör istihdamı, eylül ayında 32 bin kişilik bir azalma gösterdi ve bu durum piyasa beklentilerinin tersine gelişti.

Bu yılın Ocak-Eylül döneminde, ABD işverenleri tarafından açıklanan işten çıkarmaların sayısı ise 946 bin 426 ile 2020 yılından itibaren en yüksek seviyeye ulaştı.

Fed’in Bej Kitap gibi kendi raporları da tüketici harcamalarının son dönemlerde hafif bir düşüş gösterdiğini ortaya koydu.

BLS’nin en son yayımladığı verilere göre Ağustos ayında tarım dışı istihdam 22 bin kişi arttı; fakat işsizlik oranı yüzde 4,2’den yüzde 4,3’e yükseldi.

Fed Yetkililerinden Risklere Dikkat

Fed Başkanı Jerome Powell, meydana gelen veri gecikmeleri hakkında konuşarak, hükümetin kapanmasının bazı verilerin açıklanmasını etkilemiş olabileceğini ifade etti. Powell, eyalet seviyesindeki işsizlik maaşı başvuruları ve ADP verilerine dikkat ettiklerini belirtti.

Powell, istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin arttığını vurgulayarak, bunun risk dengesinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, istihdam ve enflasyon hedefleri arasındaki gerilimin yönetilmesinin kolay olmayacağını belirtti.

Diğer Fed yetkilileri arasında, enflasyonun hala hedefin üzerinde seyretmesi ve iş gücü piyasasında yaşanan zayıflama konularında fikir ayrılıklarının yaşandığı görülüyor. Bazı yetkililer enflasyonun yüksek seviyede kalmasını riskli bulurken, diğerleri ise işgücü piyasasındaki duraklama nedeniyle “temkinli faiz indirimleri” öneriyor.

Son olarak, Trump tarafından Fed yönetim kurulu üyesi olarak atanan Stephen Miran, mevcut faiz oranlarının yüksek olduğunu ve bu nedenle daha hızlı faiz indirimine ihtiyaç duyulduğunu savunuyor.

Fed’in İhtiyatlı Duruşunu Sürdürmesi Bekleniyor

Uzmanlar, önemli ekonomik verilerin gecikmesi nedeniyle Fed’in ekonomik görünümü değerlendirmesinin ve politika yönünü belirlemesinin zorlaştığına dikkat çekiyor. Verilerin kısıtlı akışının, Fed’in 28-29 Ekim tarihlerinde yapacağı para politikası toplantısında karar alma sürecini belirsizlik içinde bırakacağı ifade ediliyor. Bu nedenle, Fed’in “veri karanlığında” temkinli bir yaklaşımı sürdüreceği tahmin ediliyor.

Analistler, piyasalarda politika faizinin 25 baz puan indirilip, yüzde 3,75-4,00 aralığına çekileceğini öngörüyor. Hükümet kapanmasının uzaması halinde, Aralık ayındaki toplantı öncesi veri akışının daha kritik bir hale geleceği belirtiliyor.

“Enflasyon Verileri Faiz İndirimi İçin Olumlu Gelişmeler Sunuyor”

Oxford Economics ABD Başekonomist Yardımcısı Michael Pearce, Eylül ayında tüketici fiyatlarının beklenenden düşük artış göstermesinin, önümüzdeki hafta için faiz indirimine olanak tanıdığını belirtti. Ancak Pearce, enflasyonun gelecek yıl boyunca yüzde 2’den ziyade yüzde 3 civarında seyredeceği yönünde öngörülerde bulundu ve bu nedenle piyasa beklentilerinin agresif olduğunu ifade etti.

Pearce, Fed’in 2024 yılı boyunca üç faiz indirimine giderek gevşeme hızını yavaşlatmasını beklediklerini söyledi. Ayrıca, tarifelerin mal fiyatlarını artırmaya devam ettiği ve gümrük vergilerinin de enflasyona 0,4 puanlık bir katkı sağladığı tahmininde bulundu.

Pearce, “Fed’in iş gücü piyasası koşullarında son dönemlerde bir iyileşme gösterecek veri bulamadığı için, önümüzdeki hafta faiz indirimi olası görünüyor.” dedi. Ekonomik aşağı yönlü risklerin azalmasıyla birlikte enflasyon risklerinin yaklaşan dönemde Fed’in değerlendirmelerinde daha fazla önem kazanacağını belirtti.

“İş Gücü Piyasasına Dair Riskler Aşağı Yönlü”

American Enterprise Institute (AEI) kıdemli uzmanı Steven Kamin, verilerin, yıllık yüzde 3 seviyesindeki enflasyonun Fed’in hedefi olan yüzde 2’nin üzerinde kaldığını gösterdiğini vurguladı. Dört yılı aşkın süredir bu hedefin tutturulamadığını belirten Kamin, tarife kaynaklı fiyat artışlarının olabileceği veya enflasyon beklentilerinin istikrarlı kalıp kalmayacağı konusundaki belirsizliklerin sürdüğünü açıkladı.

Kamin, iş gücü talebinin zayıf olduğunu ve işsizliğin artmamasının sebebinin iş gücü arzındaki benzer bir zayıflık olduğunu ileri sürdü. Herkes gibi Fed’in de gelecek hafta faiz indirimine gitmesini beklediklerini belirten Kamin, bunun “zarar vermeme” politikası kapsamında bir adım olduğunu söyledi.

Kapanma sonrasında verilerin yeniden yayımlanmaya başlaması durumunda Fed’in Aralık ayında stratejisini gözden geçirebileceğini sözlerine ekledi.

“Fed’in Odağı Zayıflayan İş Gücü Piyasasına Kaydı”

Fitch Ratings ABD Ekonomik Araştırmalar Başkanı Olu Sonola, enflasyon verilerinin Fed için bir rahatlama kaynağı oluşturduğunu ve bu durumun muhtemelen gelecek hafta yapılacak faiz indirimini engellemeyeceğini belirtti. Sonola, “Garip görünse de Fed, önümüzdeki birkaç ay boyunca enflasyonun yüzde 3 civarında kalmasından memnun kalacak. Gümrük vergilerinin fiyatlara etkisi genel olarak sınırlıyken, dikkatin zayıflayan iş gücü piyasasına kaydığı görülüyor.” şeklinde yorum yaptı.

Gelecek haftaki faiz indiriminin “sigorta” amacı güdebileceğini vurgulayan Sonola, aralık ayına kadar hükümetin yeniden açılması ve Fed’in istihdam verilerine dair net bir tabloya ulaşmasının umulduğunu kaydetti.

Sonola, Fed’in ADP’nin özel sektör istihdamı ve eyalet bazındaki işsizlik maaşı başvuruları gibi alternatif verilere daha fazla ağırlık vereceğini ve ADP verilerinin Eylül ayında iş kayıplarını gösterdiğini; eyalet verilerinin ise nispeten daha stabil bir seyir izlediğini ifade etti.

“`